Anderstalige ouders krijgen vaak te maken met de maatschappelijke verwachting Nederlands te leren in het belang van hun kind(eren) en de centra voor basiseducatie krijgen steeds meer vragen om een specifiek aanbod voor anderstalige ouders op scholen in te richten. Hieronder lichten we toe wat onze visie is op dit aanbod voor deze specifieke groep. Deze visie wijkt niet af van wat we in het algemeen stellen, we gaan wel dieper in op enkele specifieke thema’s. We hebben het over het waarderen van de thuistaal, het Nederlands als middel en competentieverhoging Nederlands tweede taal.

Waarderen van de thuistaal

Voor de basiseducatie is het waarderen van de thuistaal van anderstalige ouders en hun kinderen een belangrijk aandachtspunt. Deze waardering draagt bij tot een positief zelfbeeld en draagt de emancipatiegedachte in zich. Mensen moeten zich niet “minder” voelen omdat ze minder goed Nederlands spreken! De thuistaal waarin men z’n gevoelens kan uitdrukken heeft een belangrijke functie in het psychisch welzijn van mensen. Een positieve benadering van de thuistaal creëert een gevoel van veiligheid. Het waarderen van de thuistaal kan in de praktijk onder meer inhouden: ouders stimuleren om allerlei activiteiten samen met hun kinderen te doen: voorlezen in eigen taal, verhalen vertellen in eigen taal, en zo meer. Op die manier wordt de ontwikkeling van een rijke thuistaal ondersteund. Hoe rijker de thuistaal, hoe gemakkelijker het ook voor kinderen wordt om een tweede of derde taal te leren.

In het PISA-project stelt men bij leerlingen die thuis geen Nederlands spreken een duidelijke achterstand vast voor leesvaardigheid en wiskundige vaardigheden. Laaggeschoolde anderstalige ouders zullen echter als volwassene zelden een taalniveau Nederlands bereiken dat voldoende rijk is om het Nederlands als rijke thuistaal aan te bieden. Een cursus Nederlands tweede taal volgen, is dan ook geen wondermiddel om te verhelpen dat kinderen, die thuis geen Nederlands spreken, achterstand zouden oplopen. Dit doet echter geen afbreuk aan het feit dat het belangrijk is voor anderstaligen om het Nederlands als tweede taal zo goed mogelijk onder de knie te krijgen, te oefenen en te gebruiken.

We informeren ouders daarnaast over het belang van de kleuterschool en willen hen op die manier aanmoedigen hun kinderen systematisch naar school te brengen. Zo krijgen ze een voldoende basis mee om met succes de lagere school aan te vatten. Het zo goed mogelijk beheersen van het Nederlands speelt hierin een belangrijke rol, maar kinderen leren in de kleuterklas veel meer dan taal. Het ontwikkelen van al die andere basiscompetenties is minstens even belangrijk.

Nederlands als middel

Het is belangrijk dat een school zorgt voor goede communicatie met anderstalige ouders en hen waardeert voor de inspanning om Nederlands te leren en te gebruiken. Zo getuigt het van respect wanneer de school de moeite doet om in eenvoudige taal en met voldoende geduld een gesprek in het Nederlands te voeren. Bij (moeilijkere) gesprekken, waarbij de essentie van de boodschap die de ouder of de school wil overbrengen goed moet begrepen worden, kan een tolk nodig en zinvol zijn.

In onze oudergroepen wordt soms getolkt door ouders onderling en eigenlijk is er niets op tegen om - indien nodig - tolken in te schakelen. Het gaat hier immers niet centraal om NT2-leren, het gaat erom dat mensen sterker worden in hun ouder-zijn. Het gaat over vaardigheden inoefenen, over handelingsbekwaamheid, over weten waar je terecht kan met vragen, over belangrijke informatie goed begrijpen en dergelijke meer.

Competentieverhoging Nederlands tweede taal

In veel oudergroepen met anderstalige cursisten krijgt “Nederlands in de schoolcontext” aandacht in de cursus. In hun ouderrol is het belangrijk dat anderstaligen zoveel mogelijk Nederlands kennen om hun kinderen op school op te volgen. We willen ouders ook volop stimuleren om Nederlands te spreken en hun vaardigheden te verruimen. Op die manier wordt, wat betreft de kennis en de beheersing van het Nederlands, in oudergroepen gericht aan niveauverhoging gewerkt. Ouders krijgen er immers een taalbad NT2.

Wanneer mensen een opleiding NT2 willen volgen, zullen we hen doorverwijzen naar het open aanbod van de centra voor basiseducatie waar ze via de persoonlijke leertrajectbegeleiding op hun niveau, in een homogene groep een specifieke taalopleiding NT2 kunnen volgen.